Sterowanie – MaSzyna – Symulator Pojazdów Szynowych MaSzyna
English version
Ważna uwaga

Klawiszologia prezentowana w tym rozdziale uwzględnia domyślne ustawienia.
Przy użyciu aplikacji Starter.exe możliwa jest zmiana klawiszologii według własnego uznania. Wszystkie klawisze można zdefiniować także, poprzez edycję pliku eu07_input-keyboard.ini w głównym folderze MaSzyny.

Link do listy klawiszy.

Najłatwiejszy sposów uruchomienia pojazdu, to załączenie AI, oraz dezaktywacja AI po skończonym uruchomieniu - załączenie AI: Shift + Q, wyłączenie AI: Q

Spis treści
Lokomotywy Elektryczne
Zawór maszynisty Oerlikon FV4a
Zawór maszynisty Knorr H14K1
Zawór maszynisty MHZ_K5P
Zawór maszynisty MHZ_6P
Seria ET22-2000
Czapajew - ET42
Lokomotywy elektryczne asynchroniczne
Dragon (E6ACT)
Elektryczny Traxx (E186)
Elektryczne zespoły trakcyjne
EN57 Asynchroniczna
Impuls
Elf
Spalinowozy z przekł. elektr.
Spalinowy Traxx (BR285)
6Dg
ST45
Spalinowozy z przekł. mech.
SN61
Manewrówka Sm03
Drezyny

Obsługa lokomotyw elektrycznych z rozruchem oporowym.

Opis dotyczy zasadniczo wszystkich elektrowozów, jakie znajdują się w symulatorze. Różnice pomiędzy poszczególnymi lokomotywami dotyczą głównie sterowania hamulcem, co zostało opisane w dalszej części poradnika. Na końcu poradnika opisane są dodatkowo zmiany w sposobie sterowania ET22-2000 oraz ET42.

Wybieramy kierunek jazdy
d Nastawnik kierunkowy do przodu
r Nastawnik kierunkowy do tyłu
Uwaga: jeśli nastawnik kierunkowy znajduje się w pozycji „Naprzód”, to chcąc zmienić kierunek jazdy na przeciwny należy użyć klawisza r dwukrotnie. Analogicznie w drugą stronę.

Uruchamiamy lokomotywę
j załącza baterię
Nastąpi włączenie czuwaka, który należy wyłączyć klawiszem SPACJA. UWAGA! Wcześniej należy ustawić nastawnik kierunkowy na pozycję niezerową klawiszami d lub r.

Podnosimy pantografy
o/p podnosi przedni lub tylny pantograf (względem kabiny aktualnie obsadzonej). Wyjątki to:
W przypadku 181, 182, EP05, EU05, ET40 trzeba użyć programatora wyboru pantografów: Shift+p i Shift+o (programator na następną / poprzednia pozycję) zamiast przełączników indywidualnych z poprzedniej linijki. Lista pozycji: Żadne, tylny, oba, przedni pantograf(-y) podniesiony(-e).
W przypadku EP08 należy najpierw wybrać pantograf w maszynowni klawiszami p pantograf przedni ,o pantograf tylny, a dopiero potem podnieść wybrane pantografy w kabinie przełącznikiem Ctrl+Shift+o (lub opuścić Ctrl+o)
W przypadku ET41, trzeba wybrać pantografy w obu maszynowniach! - p - przedni lub o tylny, i dopiero teraz można podnosić/opuszczać w kabinie Ctrl+Shift+o - podnoszenie, Ctrl+o - opuszczanie.

UWAGA!
Jeżeli pantografy się nie podnoszą z powodu zbyt małego ciśnienia w Zbiorniku Głównym (Z.G.), należy wejść do maszynowni End, odłączyć zbiornik pantografu od zbiornika głównego za pomocą kurka trójdrogowego Ctrl+V oraz załączyć sprężarkę pantografów (pomocniczą) Shift+V. Po podniesieniu pantografów i włączeniu głównej sprężarki, oraz osiągnięciu ciśnienia roboczego w Z.G., należy ponownie połączyć zbiornik pantografów ze Z.G. Ctrl+V, inaczej pantografy opadną po pewnym czasie z powodu nieszczelności instalacji pneumatycznej pantografów. Niektóre lokomotywy mają nastawę podtrzymania członu ciśnieniowego wyłącznika szybkiego ustawioną wyżej, niż opuszczania pantografów. Gdy mimo napięcia na obwodzie głównym wyłącznik nie chce trzymać, należy nabić większe ciśnienie w zbiorniku pomocniczym.
Poczekaj chwilę, aż woltomierz WN (wysokiego napięcia) wskaże napięcie ok. 3400 V.

W Ex07, EP05, EP08, EP09, ET21, ET22, ET41, ET42, EN57, ED72, 181, 182: n odblokowanie przekaźnika różnicowego silników trakcyjnych.
m załącza wyłącznik szybki. Należy przytrzymać klawisz przez chwilę, zazwyczaj ok. 1-2 sekundy.
x włącza przetwornice.
c włącza sprężarkę, ciśnienie w zbiorniku głównym rośnie.
W przypadku części lokomotyw i EZT, np. EU07, EP09, EN57, należy zaczekać chwilę, aż przetwornica w pełni się uruchomi. Dopiero wówczas można uruchomić sprężarkę.

Czasami może wybić przekaźnik nadmiarowy od przetwornicy oraz ogrzewania. Wtedy wyłączamy przetwornicę i ogrzewanie, i wciskamy Ctrl+n
Gdy ciśnienie w Z.G. osiągnie wartość 7 atmosfer, należy popełnić przewód główny, poprzez wciśnięcie Num 4 lub dedykowanego przycisku.
Num 6 pozycja jazda, czekamy, aż ciśnienie w przewodzie głównym osiągnie 5 atmosfer
Można jeszcze użyć napełnienia uderzeniowego, jednak należy bardzo uważać, aby nie „przeładować” składu, zwłaszcza jeśli ciągniemy wagony Bdhpumn, WLABd oraz Z1.

Wybieramy zakres prądu (nie dotyczy wszystkich elektrowozów). Wysoki zakres prądu pozwala na stosowanie większego natężenia przy szeregowym połączeniu silników.
f przełączenie pomiędzy niskim i wysokim rozruchem

Można włączyć ogrzewanie pociągu (nie dotyczy wszystkich elektrowozów)
h załączenie i wyłączenie ogrzewania


Rozpoczynamy jazdę
Naciskamy Num + (na klawiaturze numerycznej) i czekamy chwilkę aż włączą się styczniki (na pulpicie zapali się odpowiednia lampka), a następnie dodajemy kolejne pozycje nastawnika za pomocą Num +.
Num + przesunięcie nastawnika o jedną pozycję do przodu
Num - przesunięcie nastawnika o jedną pozycję wstecz

Pozycje nastawnika regulują natężenie prądu, dzięki czemu lokomotywa jedzie szybciej. Gdy zgaśnie odpowiednia lampka oznacza to, że jesteśmy na pozycji bezoporowej. Możemy zwiększać prąd osłabiając pole wzbudzenia silników.
Num / zwiększenie bocznikowania o jedną pozycję.
Num * zmniejszenie bocznikowania o jedną pozycję.

Uwaga: w niektórych lokomotywach bocznik znajduje się w kole nastawnika jazdy. Z tego względu nie obsługujemy go poprzez Num */Num /, a zwyczajnie za pomocą Num +/Num -. Są to lokomotywy m.in. EP05, EU05.

Należy pamiętać, aby nie przekroczyć natężenia ok. 650 A (w praktyce każda lokomotywa ma inaczej ustawione przekaźniki nadmiarowe; na przykład w symulatorowym ET22 jest to 600 A) na grupę, ponieważ zadziała przekaźnik nadmiarowy. Gdy tak się stanie, na pulpicie zapali się czerwona lampka i zostanie przerwany dopływ prądu do silników. Lokomotywa przestanie przyśpieszać (chyba, że jedziemy z górki ;)) Aby odblokować przekaźnik nadmiarowy schodzimy nastawnikiem jazdy (i ewentualnie bocznikowania) "do zera" i naciskamy n.
Num * zmniejszenie bocznikowania o jedną pozycję (przytrzymujemy, aby zejść "do zera")
Num - przesunięcie nastawnika o jedną pozycję wstecz (przytrzymujemy, aby zejść "do zera")
n odblokowanie przekaźnika nadmiarowego

Podczas jazdy należy pamiętać o "zbijaniu" urządzeń czujności SHP i CA. Zadziałanie urządzeń czujności sygnalizowane jest zapaleniem się dwóch czerwonych lampek. Po paru sekundach, jeżeli nie nastąpi "zbicie" urządzenia, zostanie aktywowany "brzęczyk" (głośny sygnał dźwiękowy), a następnie po paru sekundach wdrożone zostanie hamowanie nagłe. Jeżeli zagapiliśmy się i zadziałał hamulec, czekamy aż pociąg się zatrzyma, "zbijamy" SHP/CA i odhamowujemy skład.
SPACJA zbijanie SHP i CA

Czasami może się zdarzyć, że wpadniemy w poślizg. Poślizg sygnalizowany jest lampką na pulpicie. Gdy wpadniemy w poślizg możemy:
Shift+s użyć piasecznicy (podsypać piasek)
ENTER użyć przyhamowania (cylinder hamulcowy lokomotywy napełniany jest do ustalonej wartości)

Poślizg jest bardzo niebezpieczny dla silników lokomotywy i musimy go jak najszybciej usunąć. Jeżeli tego nie zrobimy, może dojść do uszkodzenia silników. Gdy do tego dojdzie uruchamia się wyłącznik szybki i gasną wszystkie lampki na pulpicie. Sprawdzamy przyciskiem F12 damage status i jeżeli pokazuje on "Engine damaged" przechodzimy do maszynowni klawiszem END lub HOME i odłączamy uszkodzone silniki.
Ctrl + e odłączenie uszkodzonych silników

Obsługa kranu hamulca FV4a

Dotyczy EU07, EP07, EP08, EP09, ET21 [wersja 3e3-zez], ET22 [także wersja ET22-2000_v2], EP05, EU05, ET40, ET41, ET42, 181)

Num . - napełnianie uderzeniowe
Num 6 - jazda

Wszystkie pozycje poniżej jazdy w kranie hamulcowym, to pozycje hamowania.
Num 9 rączka do przodu, zmniejszamy spadek powietrza
Num 3 rączka do siebie, zwiększamy spadek powietrza

Pozycje różnią się spadkiem ciśnienia. Ostatnia pozycja, czyli "godzina szósta" to hamowanie nagłe, czyli połączenie przewodu głównego z atmosferą.
Lokomotywa posiada także hamulce działające tylko na lokomotywę, nazywa się to hamulec pomocniczy.

Num 7 rączka od siebie, usuwamy powietrze z cylindra, lokomotywa luzuje.
Num 1 rączka do siebie, napełniamy cylinder, lokomotywa hamuje.

Obsługa kranu hamulca H14K1

Dotyczy EU04, ET21 [wersja 3e2]

Żeby zahamować pociąg najlepiej posługiwać się klawiszami Num 3 i Num 9.
W celu zahamowania pociągu z pozycji "jazda" Num 6 kliknij 3 razy klawiszem Num 3, przy czym trzecie kliknięcie na ok. 0,5 sekundy. Następnie kliknij klawiszem Num 9 - powinien nastąpić spadek ciśnienia w przewodzie głównym o około 0,5 bara.
Jeśli skład hamuje zbyt słabo naciśnij Num 3, a następnie szybko Num 9. Zabieg taki powtarzaj aż do uzyskania oczekiwanej siły hamowania.
W celu luzowania przestaw kran kamulca w pozycję "napełnianie, luzowanie" Num . lub 3×Num 9. Po wyluzowaniu składu powróć do pozycji "jazda" Num 6 lub 1×Num 3.

Obsługa kranu hamulca MHZ_K5P

Dotyczy E6ACT

Kran ten steruje też hamowaniem elektrodynamicznym na pojeździe, i ma następujące pozycje:

- _>5Bar - Napełnianie uderzeniowe (ciśnienie w prz. gł. ok 7bar, tzn "Fala")
- B- - Zmniejszenie hamowania (zwiększenie ciśnienia w prz. gł.), oraz pozycja jazdy
- B= - Stała siła hamowania
- B+ - Zwiększenie siły hamowania (zmniejszenie ciśnienia w prz. gł.)
- SOS - Hamowanie awaryjne

Obsługa kranu hamulca MHZ_6P

Dotyczy BR285 i E186

Kran ten steruje też hamowaniem elektrodynamicznym (tylko E186!) na pojeździe, i ma następujące pozycje:

- _>5Bar - Napełnianie uderzeniowe (Używać ostrożnie - Łatwo przeładować hamulce!!)
- 5 bar - Jazda
- B- - Zmniejszenie hamowania (zwiększenie ciśnienia w prz. gł.)
- const - Stała siła hamowania
- B+ - Zwiększenie siły hamowania (zmniejszenie ciśnienia w prz. gł.)
- SOS - Hamowanie awaryjne

W przypadku przeładowania hamulca (długotrwałego podwyższenia ciśnienia w przewodzie głównym (P.G.) skutkującym hamowaniem składu na pozycji jazda), ustawiamy kran na poz. jazdy Num 6, wciskamy i trzymamy przycisk asymilacji (biały, nad manometrem ciś. cyl. ham.) aż do osiągnięcia ciśnienia 6 barów w P.G. Puszczamy przycisk. Nastąpi bardzo powolne zmniejszanie ciśnienia do wartości 5 barów. Dopiero wtedy można kontynuować jazdę.
Proces ten zajmuję ponad 5 minut!

RUSZANIE I JAZDA ET22-2000


Uproszczona dokumentacja rozruchowa lokomotywy ET22 Serii 2000.

Po podniesieniu pantografu proszę włączyć monitor: ;
Następnie postępujemy jak w tradycyjnej ET22: wyłącznik szybki, przetwornica, sprężarka.
Po odhamowaniu lokomotywy (obsługa hamulca jak w niezmodernizowanej wersji ET22) należy wybrać kierunek jazdy - d/r.

Rozruch odbywa się w następujący sposób.

1 Nastawnik jazdy

 Nastawnik ma 4 pozycje oznaczone kolejno jako: „0”, „-”, „=”, „+”.

a) pozycja „0” — jazda z wybiegu: silniki zostają odłączone od zasilania, brak siły pociągowej;

b) pozycja „-” — zmniejszanie siły pociągowej: w czasie przytrzymywania dźwigni następuje zmniejszenie siły pociągowej;

c) pozycja „=” — ustalenie siły pociągowej: utrzymywana jest zadana siła pociągowa do najbliższej pozycji jazdy długotrwałej;

d) pozycja „+” — zwiększanie siły pociągowej: siła pociągowa jest cyklicznie zwiększana do osiągnięcia ostatniej pozycji rozruchowej.

2 Korzystanie z nastawnika jazdy:

a) przyspieszanie: aby przyspieszyć, należy przytrzymać przez chwilę nastawnik w pozycji „+” i powrócić do pozycji „=”. Pojazd dokona samoczynnego rozruchu do najbliższej pozycji umożliwiającej długotrwałą jazdę;

b) ustalenie prędkości: należy przytrzymać nastawnik w pozycji „-” tak długo, aż nie zostanie załączona żądana pozycja jazdy długotrwałej. Jeżeli powrót dźwigni do pozycji „=” nastąpi na pozycji oporowej, pojazd samoczynnie ustali najbliższą możliwą wyższą pozycję jazdy długotrwałej. Przykład: aby przejść do pozycji S, jadąc na pozycji rozruchowej R, należy poczekać, aż zostaną minięte wszystkie pozycje układów R i SR. W przypadku wcześniejszego powrotu dźwigni, włączona zostanie pozycja SR bądź R.

c) jazda z wybiegu lub hamowanie: powrót do jazdy z wybiegu może nastąpić na dwa sposoby: bezpośrednie przestawienie dźwigni do pozycji „0” bądź utrzymanie dźwigni w pozycji „-” aż zostanie przerwany przepływ prądu. Można wtedy powrócić do pozycji „N”.

RUSZANIE I JAZDA ET42


Ogólne zasady sterowania tą lokomotywą są takie same, jak w przypadku pozostałych lokomotyw elektrycznych. Dodane zostały jedynie pewne funkcje charakterystyczne dla tej serii.

1. Włączenie prędkościomierza i kontrolek na pulpicie.

W lokomotywie ET42 w rzeczywistości, podczas uruchamiania lokomotywy, należy załączyć sygnalizację przełącznikiem na pulpicie. Bez niej kontrolki oraz prędkościomierz nie będą zasilane. Aby załączyć sygnalizację należy wcisnąć 0.

2. Obsługa hamulca elektrodynamicznego.

ET42 posiada hamulec elektrodynamiczny, jednak działający inaczej niż chociażby w EP09. Jego użycie polega na wrzuceniu nastawnika bocznikowania w pozycję -1 (klawiszem Num *), a następnie zwiększaniu siły hamowania nastawnikiem jazdy (klawiszem Num +). Jeżeli jesteś pewien, że zrobiłeś wszystko prawidłowo, a mimo to lokomotywa nie chce ruszyć po przestawieniu nastawnika na pierwszą pozycję, zejdź na 0 (klawiszem Num -) i naciśnij Num /. Spowoduje to przestawienie nastawnika bocznikowania w pozycję neutralną (tym samym wyłączenie hamulca ED) i umożliwi jazdę.

3. Rozdzielenie tonów syreny na dwa przyciski.

W ET42 niski i wysoki ton syreny są rozdzielone na dwa przełączniki. Niski ton obsługuje się tak, jak w innych lokomotywach, poprzez klawisz a. Natomiast wysoki ton uruchamia się przełącznikiem GWIZDEK, podpiętym w symulatorze pod klawisz s.

4. Zmiana układu połączenia silników.

W lokomotywie ET42 nie działa wysoki rozruch. Użycie kombinacji klawiszy Ctrl + f powoduje zmianę układu połączenia silników, co ułatwia ruszanie z cięższym składem oraz utrzymywanie niskich prędkości, bez konieczności jazdy na oporach. Podczas jazdy na zmienionym układzie nastawnik dochodzi jedynie do 25 pozycji i niemożliwe jest bocznikowanie. Aby przywrócić normalny układ połączenia należy zejść nastawnikiem jazdy na 0 (klawisz Num -) i wcisnąć ponownie Ctrl + f. Po wykonaniu tych czynności można kontynuować rozruch.

RUSZANIE I JAZDA POJAZDAMI Z FALOWNIKAMI I SILNIKAMI ASYNCHRONICZNYMI


Opis dotyczy wszystkich lokomotyw i EZT sterowanych przez falownik. Opisane są tylko różnice w stosunku do pojazdów z rozruchem oporowym i silnikami szeregowymi.
Załączenie baterii zazwyczaj powoduje jednoczesne uruchomienie komputera pokładowego, wyświetlającego status pojazdu i wskazówki uruchomieniowe. Sprężarka jest włączania automatycznie wraz z przetwornicą. Nie można zapomnieć o popełnieniu przewodu hamulcowego! Albo Num 4 albo poprzez dedykowany przycisk.

Siłę jazdy zadajemy procentowo Num +, zmniejszamy Num -. W przypadku ezt lub lekkiego składu wagonowego hamujemy hamulcem elektrodynamicznym Num 1, luzujemy Num 7. Przy cięższych składach hamujemy hamulcem zespolonym. Komputer automatycznie utrzymuje siłę pociągową i niweluje poślizgi. Na postoju automatycznie aktywowany jest hamulec postojowy. Zostaje zwolniony po zadaniu >20% mocy.

Niektóre pojazdy posiadają zadajnik prędkości. Jest on sterowany klawiszami Num / i Num * ze skokiem zależnym od pojazdu. W pierwszej kolejności należy zadajnikiem mocy zadać moc, potem ustawić żądaną prędkość. Nastawa zadajnika mocy reguluje przyspieszenie z jakim komputer ją osiągnie. Korekty prędkości wykonuje się zadajnikiem prędkości. Zatrzymanie składu do zera, za pomocą zadajnika mocy jest niemożliwe, gdyż ustawienie zadajnika prędkości na zero, jedynie wyłącza go.
W niektórych pojazdach, zamiast dźwigni nastawy prędkości, jest przyciski który ustawia limit na prędkość, z którą akurat pojazd podróżował kiedy został wciśnięty przycisk. (Num / załącza, Num * wyłącza ten limit). Zatrzymanie pojazdu nie wyłącza limitu!

Dragon (E6ACT)


Uruchomienie lokomotywy:
Nastawić nastawnik kierunkowy do przodu d
Załączyć baterię j
Skasować CA Spacja
Podnieść pantograf(y) - p przedni, o tylny
Załączyć wyłącznik szybki kiedy napięcie osiągnie powyżej 2.8kV m
Oświetlić czoło - t lub Shift+t
Załączyć sprężarkę c i czekać aż zbiornik główny osiągnie ciśnienie powyżej 7 barów.
Napełnić przewód główny - trzymać zielony przycisk luzowania lokomotywy pod monitorem, aż do osiągnięcia 5 barów w P.G.
Wyłączyć hamulec postojowy na centralnym panelu.

Sterowanie hamulcem pneumatycznym:
Zawór maszynisty MHZ_K5P. Zawór ten steruje też hamowaniem elektrodynamicznym.


Hamulec pomocniczy: ma następujące pozycje:
0 - Zmniejszenie siły hamowania (zmniejszenie ciśnienia w cylindrach hamulcowych lokomotywy)
1 - Podtrzymywanie siły (ciśnienie stałe w cylindrach ...)
2 - Zwiększanie siły (zwiększanie ciśnienia ...)
+3 ... - Pozycje te są kopią poz. 2 - Potrzebna głęboka zmiana w kodzie by je usunąć (pozycje te nie istnieją na prawdziwych lokomotywach)


Tempomat:
Ustawiamy zadaną prędkość, oraz procent mocy. System będzie przyspieszał z daną mocą do danej prędkości, oraz hamował tylko hamulcem ED, jeśli zadana prędkość została przekroczona.

Dźwignia tempomatu posiada 13 pozycji: od [0] Wyłączony tempomat, [1] 10km/h aż do [12] 120km/h, w skokach 10km/h. Zwiększamy pozycję Num /, zmniejszamy Num *.

Elektryczny Traxx (E186)


Uruchomienie lokomotywy:
Nastawić nastawnik kierunkowy do przodu d
Załączyć baterię j
Skasować CA Spacja
Wybrać pantografy do podniesienia - p przedni, o tylny
Padnieść wybrany(e) pantograf(y) Ctrl+Shift+o
Załączyć wyłącznik szybki kiedy napięcie osiągnie powyżej 2.8kV m
Oświetlić czoło - t lub Shift+t
Czekać aż zbiornik główny osiągnie ciśnienie powyżej 7 barów
Napełnić przewód główny Num .
Wyłączyć hamulec sprężynowy na panelu za siedzeniem.

Sterowanie hamulcem pneumatycznym:
Zawór maszynisty MHZ_6P. Zawór ten steruje też hamowaniem elektrodynamicznym.


Hamulec pomocniczy: ma następujące pozycje:
0 - Zmniejszenie siły hamowania (zmniejszenie ciśnienia w cylindrach hamulcowych lokomotywy)
1 - Podtrzymywanie siły (ciśnienie stałe w cylindrach ...)
2 - Zwiększanie siły (zwiększanie ciśnienia ...)
+3 ... - Pozycje te są kopią poz. 2 - Potrzebna głęboka zmiana w kodzie by je usunąć (pozycje te nie istnieją na prawdziwych lokomotywach)

Zadajnik sił ma następujące pozycje:
- Tmax Maksymalna siła rozruchu
- T+ Zwiększanie siły rozruchu
- const Utrzymanie zadanej siły rozruchu
- T- Zmniejszanie siły rozruchu
- 0 Wybieg (Brak przyspieszania bądź hamowania elektrodynamicznego)
- EB- Zmniejszanie siły hamowania elektrodynamicznego
- const Utrzymanie zadanej siły hamowania elektrodynamicznego
- EB+ Zwiększanie siły hamowania elektrodynamicznego
Tempomat:
Ustawiamy zadaną prędkość, oraz procent mocy. System będzie przyspieszał z daną mocą do danej prędkości, oraz hamował tylko hamulcem ED, jeśli zadana prędkość została przekroczona.


Pozycję zadajnika prędkości oraz ich funkcję:
Vmax Ustawia prędkość maksymalną (140km/h).
V+ Zwiększa zadaną prędkość, w skokach 10 km/h.
V= Utrzymuję zadaną prędkość oraz pozycja załączonego tempomatu.
V- Zmniejsza zadaną prędkość, w skokach 10 km/h.
0 Tempomat wyłączony.

Ruszanie i jazda EZT


Opis dotyczy ED72, EN57. Sposób sterowania EZT jest bardzo podobny do sterowania elektrowozów. Zasadnicza różnica jest taka, że nie ma osobnej dźwigni nastawnika bocznikowania. Bocznikowanie następuje po przejściu nastawnikiem jazdy na wyższe pozycje jazdy. Dodatkowo, przy wybieraniu kierunku jazdy mamy możliwość przesunięcia nastawnika kierunkowego o dwie pozycje do przodu (2 razy d z pozycji początkowej) na pozycję „Naprzód II”. Umożliwia ona szybszy rozruch niż na pozycji „Naprzód I”. Stosujemy ją przede wszystkim wtedy, gdy chcemy rozwinąć prędkości ponad 70-80 km/h.
W EZT dodatkowe funkcje przyjmują następujące klawisze:
, Przełącznik drzwi lewych
. Przełącznik drzwi prawych
/ Sygnał odjazdu
Ctrl+/ Centralne zamykanie drzwi

Opis hamowania w ED72, EN57 (w wersji z systemem hamulca Oerlikon elektropneumatyczny)


Podczas jazdy kran powinien znajdować się w pozycji "jazda" Num 6.
Gdy chcemy zahamować wpuszczamy do cylindrów powietrze. W tym celu ustawiamy kran w pozycji "hamowanie ep" (klawisz Num 3), a następnie powracamy do pozycji "jazda" (Num 9 lub Num 6). Ilość powietrza, jaka trafiła do cylindrów, a co za tym idzie siła hamowania zależy od czasu, w jakim kran pozostawał w pozycji "hamowanie ep". Jeśli hamujemy zbyt gwałtowanie, możemy wypuścić nieco powietrza z cylindrów lub wyluzować skład całkowicie. W tym celu przestawimy kran hamulca w pozycję "luzowanie" - trzymamy klawisz Num .. Gdy przestaniemy naciskać klawisz Num . kran samoczynnie powróci w pozycję "jazda".

Opis hamowania w EN57 (w wersji z systemem hamulca Knorr elektropneumatyczny)

W symulatorze działa tylko w jednostce EN57-001

Po uruchomieniu symulatora należy odhamować skład - Num ..
Podczas jazdy kran powinien znajdować się w pozycji "luzowanie ep, jazda pn" Num 6.
Gdy chcemy zahamować wpuszczamy do cylindrów powietrze. W tym celu ustawiamy kran w pozycji "hamowanie ep" (klawisz Num 3) i wciskamy dźwignię pod rączką (służy do tego klawisz Enter). Następnie puszczamy dźwignię i powracamy do pozycji "luzowanie ep, jazda pn" (Num 9 lub Num 6). Siła hamowania zależy od czasu, w jakim kran (wraz ze wciśniętą dźwignią!) pozostawał w pozycji "hamowanie ep". Jeśli hamujemy zbyt gwałtowanie, możemy wypuścić nieco powietrza z cylindrów lub wyluzować skład całkowicie. W tym celu wciskamy dźwignię Enter.

Obsługa asynchronicznych EN57

Procedura uruchomienia EN57-AKŁ i EN71-AKŚ

Załączyć baterie. j
Podnieść pantograf. o lub p
Czekać na odblokowanie wyłącznika szybkiego, po czym go załączyć. m
Poczekać na automatycznie załączane przetwornice i sprężarkę, aż dobije 7 barów.
Przełączyć przełącznik obsługi hamulca z PS na MED, PN lub EP. Ctrl+Num 8 lub Ctrl+Num 2.
Popełnić przewód główny - Wcisnąć i trzymać przycisk mostkowania ham. bezp., na górnym prawym panelu, aż do osiągnięcia 4.8 bar w przewodzie głównym
Wyłączyć hamulec postojowy - przełącznik jest zlokalizowany na dolnym prawym panelu, przy kranie hamulcowym.

Opis poszczególnych trybów hamulca:
- PS (próba szczelności): sterowanie hamulcem odłączone
- PN (pneumatyczne): hamowanie pneumatyczne poprzez upuszczanie ciśnienia w przewodzie głównym
- EP (elektropneumatyczne): hamowanie EP bezpośrednio steruje ciśnieniem w cylindrach hamulcowych
- MED: hamowanie elektrodynamiczne + EP, w pierwszej kolejności pojazd hamuje elektrodynamicznie, przy potrzebie silniejszego hamowania "dodaje" hamowanie EP.

Obsługa drzwi:
Drzwi odblokowuje maszynista, ale albo otwierają pasażerowie po zatrzymaniu przy wskaźniku W4 (nie wszystkie scenariusze mają poprawnie skonfigurowane wskaźniki W4), bądź są centralnie otwierane przez maszynistę. Odblokowanie lewych Shift+,, prawych Shift+., a centralne otwieranie odblokowanych drzwi, Shift+/. Zamykanie drzwi inicjuje maszynista. Lewą, , lub prawą. stronę. Jeśli żadne drzwi nie zostały otwarte, to należy myszką nacisnąć przycisk "Zamykanie centralne" dla danej strony, zanim system odblokuje możliwość rozruchu. W skrajnych przypadkach, można wyłączyć blokadę drzwi Ctrl+s.

Obsługa tempomatu:
Tempomat utrzymuje wskazaną prędkość pojazdu. Po osiągnięciu odpowiedniej prędkości należy wcisnąć / na klawiaturze numerycznej. Wówczas, mimo zwiększania mocy na nastawniku jazdy, pojazd nie przekroczy nadanej prędkości. Pojazd zacznie zwalniać normalnie jeśli zaczniemy jechać na wybiegu. Wyłączyć tempomat można klawiszem *. Limit wyłącza się tylko po wyłączeniu przez użytkownika.

Impuls

Dotyczy 36WE

Procedura uruchomienia:
Załączyć baterie. j
Podnieść pantografy. p i o
---
UWAGA: W przypadku 31WE, 36WE Koleje Dolnośląskie, Pomorze Zachodnie i Opolskie, 45WE:
Wybrać odbierak prądu Shift+p i Shift+o
Podnieść wybrany odbierak prądu z wykorzystaniem dedykowanego przełącznika na pulpicie maszynisty poprzez kliknięcie kursorem myszy!
---
Załączyć wyłącznik szybki. m
Poczekać na automatycznie załączane przetwornice i sprężarkę, aż dobije 5 barów.
Przestawić manipulator hamulca pneumatycznego (zlokalizowany przy oknie, na prawym panelu) na pozycję DR. Num ..
Przytrzymać przycisk pod lampkami SHP w celu popełnienia przewodu głównego (P.G.), dopóki czerwona kontrolka "Hamowanie bezpieczeństwa" (na prawym panelu) nie zgaśnie (w przypadku 36WE Koleje Dolnośląskie, Pomorze Zachodnie i Opolskie kontrolka znajduje się pod przyciskiem popełnienia przewodu głównego).
Przycisnąć zielony przycisk wyłączenia hamulca sprężynowego na prawym panelu puliptu maszynisty (w przypadku 36WE Koleje Dolnośląskie, Pomorze Zachodnie i Opolskie przycisk znajduje się na szafie aparatowej.

Uwaga nt. prowadzenia:
Pojazd ten posiada połączony nastawnik jazdy/hamowania, czyli ma 3 różne sekcje: Rozruch, wybieg i hamowanie. Po dojechaniu rączką do poz. neutralnej, nie ma blokady przejścia na "drugą stronę" (ale jest specyficzyny dzwięk), czyli można łatwo aktywować złą sekcje!!
Nastawnik ten jest w miarę prosty (w porównaniu np. do Elfa) - pierwsza pozycja z każdej sekcji nie na żadnej siły (na 1-szej rozruchu tylko luzuje hamulec podtrzymujący) ale juz następnę pozycje wzrastają o 11%, tzn 7-ma pozycja rozruchu daję 66% mocy rozruchu, 3-cia hamowania 22% hamowania, itd.

Tempomat
Tempomat blokuję jazdę szybszą niż tą podczas której był włączony tempomat. Aby aktywować tempomat (przycisk, na lewo od przycisku CA/SHP) Num /, nast. jazdy musi być na pozycji rozruchu! (Wył. Num *)
Zatrzymanie NIE wyłącza tempomatu.

Sterowanie drzwiami:
- Maszynista ustawia wysywanie stopnia przyciskiem (brak skrótu klaw.) - Szary przycisk na lewo od odbloku drzwi lewych.
- Maszynista odblokowuje drzwi (lewe Shift+, lub prawe Shift+.)
- Pasażerowie otwierają drzwi w miarę potrzeb, drzwi zamykają się same po pewnym czasie.
- Maszynista (zamyka i) blokuje drzwi. Ctrl+/

Uwaga nt. obsługi drzwi:
Aby blokada napędu została zdjęta, należy nie tylko posiadać zamkniętę drzwi ale trzeba też przycisnąć przycisk Zamykania Centralnego (lub użyć skrótu klaw.).

Elf od Pesy

Dotyczy EN62, EN76 oraz EN96

Procedura uruchomienia:
Załączyć baterie. j
Podnieść przedni pantograf (zamiast tylnego jak w wszystkich innych elektrykach). p
Załączyć wyłącznik szybki. m
Poczekać na automatycznie załączane przetwornice i sprężarkę, aż dobije 5 barów.
Przestawić manipulator hamulca pneumatycznego (zlokalizowany między nastawnikiem jazdy a nawrotnikiem, na prawym panelu) na jedną z tych pozycji Num 6 lub Num ..
Przytrzymać ten przycisk, dopóki ciśnienie w przewodzie hamulcowym (czerwona wskazówka, na górnym manometrze) nie osiągnie 5 barów.
Przytrzymać przycisk wyłączenia hamulca sprężynowego, aż do zgaśnięcia przycisku włączenia hamulca sprężynowego.

Uwaga nt. prowadzenia:
Pojazd ten posiada połączony nastawnik jazdy/hamowania, czyli ma 3 różne sekcje: Rozruch, wybieg i hamowanie. Po dojechaniu rączką do poz. neutralnej, nie ma blokady przejścia na "drugą stronę", czyli można łatwo aktywować złą sekcje!!

Zadajnik mocy ma następujące pozycje:
- F+ Zwiększanie siły rozruchu
- F= B- Utrzymanie zadanej siły rozruchu bądź zmniejszenie siły hamowania
- F- B= Zmniejszenie siły rozruchu bądź Utrzymanie zadanej siły hamowania
- B+ Zwiększenie siły hamowania
- Bmax Maksymalna siła hamowania
- (EB Hamulec bezpieczeństwa - Ta pozycja nie działa w MaSzynie!)

Tempomat
Aby aktywować tempomat, należy nacisnąć niebieski przycisk z napisem "Tempomat". Jest on w lewej dolnej części centralnej konsoli.
Podświetla on panel z żółtymi przyciskami prędkości, zlokalizowany w dolnej części centralnej konsoli, oraz na prawym monitorze wyskoczy linijka "UPZ=" pokazującą zadaną moc oraz prędkość.
Po przyciśnięciu wybranej prędkości, komputer przyspieszy/zwolni do wybranej prędkości, używając mocy zadanej z zadajnika.
Przyciski "OPT+" i "OPT-" zwiększają i zmniejszają w/w moc, w skokach 10%.
Przyciski "+" i "-" zwiększają i zmniejszają wybraną prędkość, w skokach 5km/h.
Zatrzymanie NIE wyłącza tempomatu. Wyłączenie niebieskiego przycisku dezaktywuję tempomat.

Sterowanie drzwiami następuje poprzez kombinacje przełączników oraz programatora o następujących pozycjach:
- OL - Odblokowanie lewej strony
- Z - Zablokowanie oraz zamykanie
- OP - Odblokowanie prawej strony
- OP+OL - Odblokowanie obu stron

Ctrl+Shift+< lub Ctrl+Shift+> przestawia programator o jedną pozycje odpowiednio w lewo, lub prawo, a przełączniki impulsowe do centralnego otwierania Shift+/ i zamykania Ctrl+/ działają tylko na odblokowane drzwi. Można też użyć przełącznika od chowania/wysuwania stopni, aczkolwiek on jest tylko obsługiwany myszką.

Uwaga nt. obsługi drzwi:
Aby blokada napędu została zdjęta, należy nie tylko przycisnąć przycisk zamykania drzwi, trzeba też ustawić programator na pozycje Z!!

RUSZANIE I JAZDA LOKOMOTYWĄ SPALINOWĄ Z PRZEKŁADNIĄ ELEKTRYCZNĄ

Dotyczy: BR285, 6Dg, SM31, SM42, SP42, SP45 , ST44 (też M62_mod_v1), SU42, SU45, SU46, TEM2, TEM2U
Bardzo podobnie jak elektrowozami sterujemy lokomotywami spalinowymi z przekładnią elektryczną. Wszystkie (oprócz SM41, gdzie występuje kran H14K1, BR285, które ma Zawór MHZ_6P oraz TEM2 oraz TEM2U które posiadają zawór Matrosova Brak opisu obsługi!!) posiadają kran hamulca FV4a.


Po włączeniu baterii j (w BR285 należy dodatkowo załączyć komputer pokładowy, 0 oraz ekran od radiotelefonu 9), należy załączyć pompę paliwową f (część lokomotyw ma ją zintegrowaną z rozrusznikiem) oraz pompę olejową Shift + f.
(W SU45 i SU46, należy też załączyć pompę wodną w, i podgrzewacz wody Shift+w. Po osiągnięciu 45'C, można przejść do kolejnego kroku.)
Trzymamy rozrusznik m aż do zaskoczenia silnika spalinowego. Wzbudzenie prądnicy głównej i pomocniczej zawsze jest automatyczne. Sprężarka jest albo zasilana z wału silnika, wtedy warto wejść na wyższe obroty by szybciej nabiła powietrze, albo z osobnego silnika elektrycznego, niekiedy sterowanego dodatkowym przełącznikiem c. Należy nie zapomnieć o popełnieniu przewodu hamulcowego! Zwykle poprzez Num 4. Nastawnikiem jazdy zwiększamy obroty i wzbudzenie prądnicy głównej, zwiększając moc silników trakcyjnych.
W części z tych lokomotyw, aby ruszyć z miejsca należy nacisnąć 2 x Num +, bowiem na pierwszej pozycji nastawnika (1 x Num +) zamykają się styczniki liniowe, ale nie przepływa przez nie prąd. Osłabienie wzbudzenia silników trakcyjnych jest automatyczne, lub jednostopniowe załączane przyciskiem (SM42 i SP42 ).

W SM42 i SP42 Ctrl+f uruchamia tryb jazdy manewrowej, natomiast nie działa w pozostałych lokomotywach spalinowych. Oto opis trybu manewrowego:

Nastawnik na 0 -> Ctrl + f -> ustalamy nastawnikiem pozycję jazdy -> klawiszami Num / oraz Num * zmieniamy wzbudzenie.
Do 4. pozycji nastawnika trzeba jakieś wzbudzenie ustawić, żeby pojechać, od 5. można ruszyć bez wzbudzania, ale powoli.

Wyłączenie trybu jazdy manewrowej:
Nastawnik na 0 ->Ctrl + f

Spalinowy Traxx (BR285)


Uruchomienie lokomotywy:
Nastawić nastawnik kierunkowy do przodu d
Załączyc baterię j
Skasować CA Spacja
Załączyć ekran komputera 0
Załączyć ekran radiotelefonu 9
Uruchomić rozrusznik silnika m
Oświetlić czoło - t lub Shift+t
Czekać aż zbiornik główny osiągnie ciśnienie powyżej 7 barów
Napełnić przewód główny Num .
Wyłączyć hamulec sprężynowy na panelu za siedzeniem.

Sterowanie hamulcem pneumatycznym:
Zawór maszynisty MHZ_6P.
Hamulec pomocniczy: Z dniem dzisiejszym, hamulec ten jest znacznie uproszczony, oraz nie odzwierciedla prawdziwego stanu sterowania. W symulatorze, pozycja ham. zluzowanych znajduję się najdalej od maszynisty, a ham. maksymalne najbliżej maszynisty. Pozycje pośredniej mocy hamowania, są odpowiednio pomiędzy.

Nastawnik jazdy Z dniem dzisiejszym, nastawnik jazdy w spalinowym Traxxie, nie odzwierciedla prawdziwego stanu sterowania tą lokomotywą. Nastawnik ten ma znacznie uproszczone sterowanie - pozycja 0 (najbliżej maszynisty) do pozycji Max (najdalej od maszynisty), oraz nie ma hamowania Elektrodynamicznego.



Tempomat:
Jeszcze nie zaimplementowany.

6Dg

Sposób uruchomienia lokomotywy:
Nastawnik kierunkowy na przód d
Załączyć baterię j
Skasować buczek CA spacja
Uruchomić rozrusznik silnika m
Ustawić oświetlenie czoła t lub Shift+t
Czekać aż zbiornik główny osiągnie ciś. 7 bar
Napełnić przewód główny - Trzymamy Num .
Wyluzować hamulec sprężynowy zielonym przyciskiem na pulpicie.


Obsługa zadajnika:
R+ - Zwiększenie siły napędowej
R= - Utrzymywanie zadanej siły napędowej
R- - Zmniejszenie siły napędowej
0 - Pozycja jałowa - 0 Siły napędowej oraz 0 hamowania pomocniczego
B- - Zmniejszenie hamowania pomocniczego
B= - Utrzymywanie zadanego hamowania pomocniczego
B+ - Zwiększenie hamowania pomocniczego

Tempomat:
Jeszcze nie zaimplementowany.

ST45

Sposób uruchomienia lokomotywy:
Nastawnik kierunkowy na przód d
Załączyć baterię j
Skasować buczek CA spacja
Uruchomić rozrusznik silnika m
Ustawić oświetlenie czoła t lub Shift+t
Czekać aż zbiornik główny osiągnie ciś. 7 bar
Napełnić przewód główny - Kran hamulca pociągowego w pozycję (trzymać Num .) aż do osiągnięcia ciśnienia 5 barów w P.G.
Zwolnić hamulec postojowy przełącznikiem pod manometrami.


Obsługa zadajnika:
S - Zwiększenie siły napędowej
J - Utrzymywanie zadanej siły napędowej
V - Zmniejszenie siły napędowej
BP - 0 siły napędowej
R - 0 siły napędowej

Tempomat:
Jeszcze nie zaimplementowany.

RUSZANIE I JAZDA LOKOMOTYWĄ SPALINOWĄ Z PRZEKŁADNIĄ MECHANICZNĄ



Ogólny schemat uruchomienia lokomotywy:
Nastawnik do przodu
Załączamy baterię
Wyłączamy buczek
Załączamy pompę paliwową oraz olejową
Uruchamiamy silnik spalinowy
Sprężamy wystarczająco powietrza (ok. 0.5 - 0.8 MPa)
Popełniamy przewód główny - Zwykle Num 4

SN61


Obsługa hamulca taka sama, jak w przypadku lokomotyw elektrycznych z kranem FV4a.
  1. Najpierw nastawić kierunek jazdy  (d - do przodu, r - do tyłu).
  2. Potem przesunąć nastawnik na pierwszą pozycję (Num +).
  3. Teraz można uruchomić rozrusznik (m).
  4. Po udanym rozruchu można przesunąć nastawnik na następną pozycje (biegu jałowego) i poczekać na naładowanie powietrzem zbiornika głównego.
  5. Popełniamy przewód główny Num 4, oraz luzujemy hamulce - kran w pozycję jazdy Num 6. Aby ruszyć należy przestawić nastawnik o jeszcze jedną pozycję - lokomotywa będzie jechała na półsprzęgle, po osiągnięciu ok. 7-8 km/h można wrzucać następne, normalne pozycje jazdy (jest ich 5):
    0: odcięcie paliwa
    1: rozruch silnika
    2: bieg jałowy
    3: ruszanie z miejsca
    4: 1. pozycja jazdy (15% dawkowania paliwa)
    5: 2. pozycja jazdy
    6: 3. pozycja jazdy
    7: 4. pozycja jazdy
    8: 5. pozycja jazdy (100% dawkowania paliwa)
Proszę nie palić sprzęgła.

SM03/04


Obsługa hamulca taka sama, jak w przypadku lokomotyw elektrycznych z kranem H14K1.
  1. Włącz baterię j, pompę olejową Shift + f i silnik spalinowy m. Zwiększ obroty na biegu jałowym by rozgrzać silnik i nabić powietrze.
  2. Kiedy sprężarka nabije 0,5 MPa trzeba napełnić przewód hamulcowy (Jednorazowo, przy uruchomieniu składu) oraz odhamować lokomotywę i skład.
  3. Ustaw kierunek jazdy (d - do przodu, r - do tyłu).
  4. Wrzuć I bieg - Num /.
  5. Dodaj gazu (Num +), lokomotywa powinna ruszyć.
  6. Kiedy silnik osiągnie maksymalne obroty możesz wrzucić następny bieg (między biegami są sprzęgła). Operację powtarza się aż do osiągnięcia ostatniego, IV biegu.
  7. Aby się zatrzymać należy "odciąć" gaz (Num -), przejść na bieg jałowy (Num *) i hamować zgodnie z instrukcją.

RUSZANIE I JAZDA DREZYNAMI


Machajka


  1. Siłę pociągową wytwarza się ruszając cyklicznie dźwignią od siebie Num + i po osiągnięciu maksymalnego wychylenia do siebie num -.
  2. Hamujemy trzymając dźwignię w jednej pozycji lub hamulcem ręcznym Ctrl + num1 (luzowanie Ctrl + num7)

Dl-2


  1. Nastaw kierunek jazdy  d - do przodu, r - do tyłu.
  2. Uruchom silnik m. (długa sekwencja rozruchu, trzymać >10s albo zgaśnie, przez pierwsze 5s nic się nie będzie działo)
  3. Dodaj gazu Num + albo silnik zgaśnie. Nabierz trochę obrotów na luzie.
  4. Wrzuć bieg Num /. Drezyna ruszy. Posiada osiem poziomów przepustnicy (Num + Num -) i cztery biegi (wraz z neutralnym Num / Num *)
  5. Hamuj hamulcem ręcznym Ctrl + num1 (luzowanie Ctrl + num7)

WMB10


Uruchomienie i rozruch
  1. Załączamy baterie, j
  2. Uruchomiamy rozrusznik silnika m
  3. Dajemy gazu, Num +, żeby sprężarka nabiła powietrze.
  4. Prawa część 5 manometru (podwójny, z białym tłem), wskazuje zbiornik główny. Nabijamy aż będzie w górnej części zielonej strefy, czyli powyżej 5 barów.
  5. Z racji braku kranu głównego na pojeździe, trzeba jednokrotnie ustawić kran hamulca na pozycje jazdy Num 6 i już od tego momentu nie dotykać klawiszy hamowania poza Num 7 i Num 1!!
  6. Lewa część 5 manometru powinna wskazywać 0.5MPa, jeśli nie, to wyskakujemy z kabiny, F4, i luzujemy hamulce z zewnątrz, Num 4.
  7. Wyłączamy hamulec postojowy, przyciskiem po prawej stronie, w drugim rzędzie, z oznaczeniem "H.P."
  8. Schodzimy z gazu, ustawiamy nawrotnik na kierunek, d lub r, wbijamy 1-szy bieg, Num /, i dajemy gazu aż do osiągnięcia 2500obr/min przez silnik, wtedy wbijamy kolejny bieg, Num / itd.

Hamowanie

EL16


Uruchomienie i rozruch
  1. Załączamy baterie, j
  2. Przełączamy nastawnik kierunku na żądaną pozycję d lub r
  3. Luzujemy hamulec ręczny Ctrl + Num 7
  4. Celem regulacji prędkości przestawiamy koło nastawnika jazdy Num + lub Num -

Hamowanie
  1. Hamowanie wózka akumulatorowego EL16 przeprowadzamy poprzez ustawienie koła nastawnika jazdy na pozycję 0 - wielokrotnie naciskając Num - i następnie przekręcając pokrętło hamulca ręcznego na pozycję hamowania. Zwiększenie siły hamowania Ctrl + Num 1 lub zmniejszenie siły hamowania Ctrl + Num 7


________

Być może pomyślałeś sobie teraz:
"Hm. No dobrze, wszytko ładnie. Wiem jak sterować lokomotywami i EZT. Wiem jak hamować i ruszać, ale nie wiem kiedy. Skąd wiedzieć z jaką prędkością się poruszać, kiedy rozpocząć hamowanie itp.?"

Podczas jazdy bardzo ważna jest obserwacja wskazań semaforów, tarcz ostrzegawczych, wskaźników przytorowych, a także znajomość rozkładu jazdy. Aby dowiedzieć się co oznaczają różne sygnały nadawane przez te urządzenia zapoznaj się z instrukcją Ie-1 obowiązującą na sieci PLK. Znajduje się ona w pliku: przepisy_kolejowe/ie-1.pdf.

Autor opisu: ET22_RULZ.
Aktualizacja i modyfikacje: libertyn89, adsim, Maciej, macius5991, kolejarz2009.
Autor opisu dla SM03/04: szogun. (Błędy ortograficzne poprawił Zaptyp)

Opis sterowania ET22-2000: Maciej "youBy" Cierniak. Poprawki: Michał "mKaczy" Massel.
Opis sterowania ET42: szogun. (Błędy ortograficzne poprawił Zaptyp)