Autor Wątek:  Prędkościomierz Hasler.  (Przeczytany 39677 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline lukasz_cmg

  • Wiadomości: 228
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 0
Prędkościomierz Hasler.
« dnia: 26 Czerwca 2009, 14:18:50 »
Do czego służą te dwa pokrętła?
„Nie każdy, kto do mnie mówi: ‚Panie, Panie’, wejdzie do królestwa niebios, lecz tylko ten, kto wykonuje wolę mego Ojca, który jest w niebiosach."
Mateusza 7:21

Offline XCorejag

  • Wiadomości: 38
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 0
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #1 dnia: 26 Czerwca 2009, 14:20:12 »
Do ustawiania zegarka i nakręcania sprężyny.

Offline jussi19

  • Wiadomości: 178
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 6
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #2 dnia: 26 Czerwca 2009, 14:20:48 »
Lewy do nakręcania zegarka, a prawy do ustawiania godziny.

Offline tomikxxx

  • Wiadomości: 17
  • Teraz nasza Kolej... Śląska Kolej..!
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 0
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #3 dnia: 27 Lutego 2010, 20:10:09 »
A zresztą to ''Szwajcarski Zegarek'' i jeszcze nie słyszałem żeby się zepsuł.
« Ostatnia zmiana: 27 Lutego 2010, 20:18:34 wysłana przez ZiomalCl »
Co jest najlepszego w Sosnowcu..?
Bilet do Katowic...

Offline MichałŁ

  • Wiadomości: 1166
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 26
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #4 dnia: 28 Lutego 2010, 08:31:51 »
Ja może zrobię mały OT ale takiego Haslera to wy w Polsce nie zobaczycie.
http://www.train-photo.ru/data/media/281/sl5p-hasler-bern-mzt-tch-8.jpg

Offline mechatronik

  • Zasłużony dla Symulatora
  • Wiadomości: 2404
  • Kierownik sekcji napraw lokomotyw
    • Zobacz profil
    • Filmy kolejowe
  • Otrzymane polubienia: 162
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #5 dnia: 28 Lutego 2010, 09:01:51 »
A zresztą to ''Szwajcarski Zegarek'' i jeszcze nie słyszałem żeby się zepsuł.
Zapewniam Cię, że się psują :).
Korzystając z okazji. Ciekawostki dotyczące "Haslera":
- test legalizacyjny


Autoryzacja: M62, M62Ko, M62M, BR231, BR232, 060DA, TEM2, S200, t448p, SM42, SM30, SM03, SA105, SA108, SA132, SA134
EU07 (4E, 303E), ET21 (3E/1, 3E/1M), ET22, 111Ed, E4MSU, ES64F4, E186, E189, E140, E181, E182, E183, ET40, EN57, EN57AKW, EN76

Offline ST44-003

  • Deweloper
  • Wiadomości: 2882
  • EU07-001
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 224
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #6 dnia: 28 Lutego 2010, 14:49:36 »
Dokładnie, wielokrotnie loki defektują na haslera (patrz 07-173 która ostatnio dostała A-16 z 07-116).
Gdzie tą wersje Haslera do 240 km/h można spotkać? I jakie firmy dostarczają do niego taśmy?
« Ostatnia zmiana: 28 Lutego 2010, 14:57:06 wysłana przez ST44-003 »

Offline MichałŁ

  • Wiadomości: 1166
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 26
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #7 dnia: 28 Lutego 2010, 15:49:14 »
Ten Hasler z tarczą do 240 jest pstryknięty w Rosji ale że ruscy mają w swoich rodzimych lokach inne szybkościomierze to obstawiam ze ten jest z jakiegoś produkcji czeskiej np CzS7. Ale na pewno można je spotkać w innych lokach i to nie koniecznie w Rosji np. Czechy, penie też i Niemcy.

Offline Mannerheim

  • Wiadomości: 106
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 1
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #8 dnia: 28 Lutego 2010, 16:39:32 »
Ale na pewno można je spotkać w innych lokach i to nie koniecznie w Rosji np. Czechy, penie też i Niemcy.
Niemcy na pewno nie, tam się takich urządzeń nie stosuje - za to w Austrii jak najbardziej.

Offline MARIUSZ SZKUDLARZ

  • Wiadomości: 6
  • TO JA Z MOJĄ CÓRECZKĄ JULIĄ
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 0
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #9 dnia: 14 Lipca 2012, 19:54:10 »
Witam, mam pytanie dotyczące podłączenia prędkościomierza Haslera, zaadoptowanie jego do symulatora Maszyna, by wskazywał tak samo jak na monitorze, proszę o jakieś schematy, buduję "mamipulator do Maszyny
m.sz.

Offline Ra

  • Zasłużony dla Symulatora
  • Wiadomości: 6111
    • Zobacz profil
    • Instalator+Starter+Edytor
  • Otrzymane polubienia: 34
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #10 dnia: 14 Lipca 2012, 23:51:17 »
A masz już prądnicę trójfazową, o częstotliwości sterowalnej z USB?

Offline MARIUSZ SZKUDLARZ

  • Wiadomości: 6
  • TO JA Z MOJĄ CÓRECZKĄ JULIĄ
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 0
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #11 dnia: 15 Lipca 2012, 00:00:59 »
Mam cały Hasler, a jego silnik to jest na nap 3 x 60v i tylko to mam, a ma kolega jakieś schematy?
m.sz.

Offline matfre96

  • Zasłużony dla Symulatora
  • Wiadomości: 593
  • m-sta
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 39
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #12 dnia: 20 Lipca 2012, 19:43:39 »
Przy okazji się spytam. W jaki sposób jest przekazywana informacja o prędkości od kołą do Haslera?
Autoryzacja: EU07, EP07, EP08, EP09, EU160, ED160, ED161, ED250, SM42, 18D, 6Dh-1, 15D, E6ACTd, E6ACTadb, T448p

Offline PanMechanik

  • Wiadomości: 838
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 5
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #13 dnia: 20 Lipca 2012, 20:01:51 »
Przy okazji się spytam. W jaki sposób jest przekazywana informacja o prędkości od kołą do Haslera?

Tak jak w samochodzie? Za pomocą linki? Nie wiem jak w elektronicznych rejestratorach, ale w omawianym za pomocą linki.

Offline El Mecánico

  • Wiadomości: 1067
  • Dawniej El Driver
    • Zobacz profil
    • Stowarzyszenie POLARIS - OPP
  • Otrzymane polubienia: 2
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #14 dnia: 20 Lipca 2012, 20:11:48 »
Tak jak w samochodzie? Za pomocą linki? Nie wiem jak w elektronicznych rejestratorach, ale w omawianym za pomocą linki.
Jakiś żart? W komplecie do rejestratora/prędkościomierza jest prądniczka tachometryczna, zamocowana na jednej z osi wózka (w lokach sześcioosiowych na środkowych osiach obu wózków). Oś ta posiada specjalnie drążenie w czopie łożyska tocznego oraz otwory w oprawie łożyska.
www.polaris.org.pl
www.ciemneniebo.pl
MaSzyna_LD w trakcie tworzenia...

Offline PanMechanik

  • Wiadomości: 838
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 5
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #15 dnia: 20 Lipca 2012, 20:14:58 »
Jakiś żart? W komplecie do rejestratora/prędkościomierza jest prądniczka tachometryczna, zamocowana na jednej z osi wózka (w lokach sześcioosiowych na środkowych osiach obu wózków). Oś ta posiada specjalnie drążenie w czopie łożyska tocznego oraz otwory w oprawie łożyska.

To to nie jest ,,zasilane" za pomocą linki?

Offline BLAcKboY

  • Wiadomości: 440
  • Trydencki monarchista
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 0
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #16 dnia: 20 Lipca 2012, 20:19:35 »
A prędkościomierze w samochodach "zasilane" są linką?
Masz dane z lat 70 XX wieku.
My personal favourites: 2TE10, 240 and 750
Fan mjuzjk 1
Fan mjuzjk 2

Offline mechatronik

  • Zasłużony dla Symulatora
  • Wiadomości: 2404
  • Kierownik sekcji napraw lokomotyw
    • Zobacz profil
    • Filmy kolejowe
  • Otrzymane polubienia: 162
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #17 dnia: 20 Lipca 2012, 20:31:28 »
Jakiś żart? W komplecie do rejestratora/prędkościomierza jest prądniczka tachometryczna, zamocowana na jednej z osi wózka (w lokach sześcioosiowych na środkowych osiach obu wózków). Oś ta posiada specjalnie drążenie w czopie łożyska tocznego oraz otwory w oprawie łożyska.
A co powiesz o poczciwych starych EN57? Nadal jesteś w 100% pewien, że nie ma Haslera napędzanego "linką"?
Autoryzacja: M62, M62Ko, M62M, BR231, BR232, 060DA, TEM2, S200, t448p, SM42, SM30, SM03, SA105, SA108, SA132, SA134
EU07 (4E, 303E), ET21 (3E/1, 3E/1M), ET22, 111Ed, E4MSU, ES64F4, E186, E189, E140, E181, E182, E183, ET40, EN57, EN57AKW, EN76

Offline PanMechanik

  • Wiadomości: 838
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 5
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #18 dnia: 20 Lipca 2012, 20:36:26 »
A co powiesz o poczciwych starych EN57? Nadal jesteś w 100% pewien, że nie ma Haslera napędzanego "linką"?

To mnie właśnie zmyliło. Bo byłem niemalże pewien, że w EN57 hasler napędzany jest linką.

Offline mechatronik

  • Zasłużony dla Symulatora
  • Wiadomości: 2404
  • Kierownik sekcji napraw lokomotyw
    • Zobacz profil
    • Filmy kolejowe
  • Otrzymane polubienia: 162
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #19 dnia: 20 Lipca 2012, 20:40:46 »
No bo były/są. Kwestia spec przystawki zamiast silniczka i mamy Haslera na linkę. Na lokomotywach (tym bardziej sześcioosiowych) świat się nie kończy. Ale niektórzy czasem chyba o tym zapominają ;-).
Autoryzacja: M62, M62Ko, M62M, BR231, BR232, 060DA, TEM2, S200, t448p, SM42, SM30, SM03, SA105, SA108, SA132, SA134
EU07 (4E, 303E), ET21 (3E/1, 3E/1M), ET22, 111Ed, E4MSU, ES64F4, E186, E189, E140, E181, E182, E183, ET40, EN57, EN57AKW, EN76

Offline Sawi

  • Zasłużony dla Symulatora
  • Wiadomości: 9133
  • O.M.D - Electricity, O.M.D - Enola Gay. 01.09.2012
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 656
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #20 dnia: 20 Lipca 2012, 20:43:09 »
Jak już poruszacie ten temat, to i ja zapytam. Jakiej przeważnie grubości jest taka linka?
« Ostatnia zmiana: 20 Lipca 2012, 20:47:13 wysłana przez Sawi »
Życie jest bardzo kruche i w najmniej oczekiwanym momencie tracisz bliskich. Nie widzisz kogoś lata i nagle już tej osoby nie ma :(. Jedynie co tobie zostaje, to wspomnienia http://www.youtube.com/watch?v=Rk_sAHh9s08 "Co mnie nie zabije, to mnie wzmocni".

Offline Rudzik

  • Wiadomości: 2028
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 102
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #21 dnia: 20 Lipca 2012, 20:48:41 »
A prędkościomierze w samochodach "zasilane" są linką?
Masz dane z lat 70 XX wieku.
Tak, zasilane są linką i to wcale nie samochody z lat 70 ;)

Offline Tolein

  • Wiadomości: 483
  • Kanapowy Toromistrz
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 1
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #22 dnia: 21 Lipca 2012, 05:35:07 »
W "odpowiedzi" (bardzo ubogiej) na zadane pytanie - można to zrobić, potrzebny jest falownik, w istocie sterowany przez usb, albo sterujący silniczkiem napędzającym prądnicę (wydaje mi się, że tak będzie najdokładniej) albo generujący prąd "udający" ten z silniczka haslera.
Nie wiem czy nie łatwiej (i taniej) będzie zrobić kopię haslera i go wysterować "normalnie" z 4 poziomu feedbacku symulatora (zdaje się, że wskazanie prędkości jest podawane analogowo).
Poprawcie, jeśli się mylę.
"Podejrzewam, że:
1. poświęcają na to niewiele czasu,
2. mają ograniczoną liczbę zwojów mózgowych, przez co są w stanie wykonywać tylko proste i powtarzalne czynności,
3. wydaje im się, że mogą nawet podbić kosmos, ale życie weryfikuje im to negatywnie."

Offline EU40

  • Zasłużony dla Symulatora
  • Wiadomości: 2164
  • Kochaj myśl twórczą-ćwicz dłoń!
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 347
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #23 dnia: 21 Lipca 2012, 05:52:57 »
Jest jeszcze inny sposób. Wymienić prądniczkę i silnik, zastępując układ silnikiem komutatorowym prądu stałego, sterowanym określonymi wartościami napięć zintegrowanymi z Haslerem MaSzyny. Są też inne sposoby, przy wykorzystaniu autotransformatora. Marcel, kiedyś podałeś linka do filmu naszych węgierskich przyjaciół, którzy takie testy dokonywali, bodajże na MSTS.
« Ostatnia zmiana: 21 Lipca 2012, 05:59:43 wysłana przez EU40 »
Rozczyn dzieł Marksa wlany w bydląt czaszki
Wytwarza z mózgiem przedziwną miksturę.

Offline Ra

  • Zasłużony dla Symulatora
  • Wiadomości: 6111
    • Zobacz profil
    • Instalator+Starter+Edytor
  • Otrzymane polubienia: 34
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #24 dnia: 21 Lipca 2012, 11:09:40 »
Jeśli by wymieniać silnik, to chyba najlepiej na krokowy. Nie wiem, czy taki ze stacji dysków by miał wystarczającą moc, ale dosyć prosto można go wysterować przebiegiem prostokątnym, wykorzystując oryginalną elektronikę. Ewentualnie jakieś silniki z drukarek... Prądnice trójfazowe, czy falowniki to raczej droga impreza ze względu np. na dużą trwałość (zastosowania przemysłowe) tych urządzeń. No i zużycie mocy i miejsca wzrasta.

Offline Niebugoclaw

  • Wiadomości: 1222
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 10
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #25 dnia: 21 Lipca 2012, 11:25:44 »
Krokowy mógłby nie wystarczyć do obrotu wałka Haslera.

Offline EU40

  • Zasłużony dla Symulatora
  • Wiadomości: 2164
  • Kochaj myśl twórczą-ćwicz dłoń!
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 347
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #26 dnia: 21 Lipca 2012, 11:32:11 »
Ale, jak wspomniał Ra, silnik z drukarki, np HP byłby idealny. Na przekręcenie mechanizmu Haslera dużo energii nie trzeba. Gdy ostatnio nagrywaliśmy z youbim mechanizm Haslera na SU45, wystarczyło lekko przekręcać mechanizm kciukiem i palcem wskazującym. Dla silniczka z drukarki to żadne obciążenie.
Rozczyn dzieł Marksa wlany w bydląt czaszki
Wytwarza z mózgiem przedziwną miksturę.

Offline Ra

  • Zasłużony dla Symulatora
  • Wiadomości: 6111
    • Zobacz profil
    • Instalator+Starter+Edytor
  • Otrzymane polubienia: 34
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #27 dnia: 21 Lipca 2012, 11:46:19 »
Chodzi mi o silnik od napędu przesuwu głowic. Jeśli moc nie jest wystarczająca, można użyć przekładni, np. 12:1 z zegara. Elektronika w stacji dysków daje to, że prędkość obrotową silnika można regulować częstotliwością pojedynczego sygnału o poziomie TTL. Jeden impuls ujemny daje obrót wałka o pewien kąt. Przy niskich częstotliwościach efektem może być stukanie, co pewnie da się wyeliminować jakimś sprzęgłem gumowym.

Offline Tyrystor

  • ZbanowanyZbanowany
  • Wiadomości: 530
    • Zobacz profil
  • Otrzymane polubienia: 2
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #28 dnia: 15 Sierpnia 2012, 19:25:25 »
Jeżeli temat o prędkościomierze Hasler to występują jakieś różnice w działaniu oraz budowie wewnętrznej między klasycznym RT9, a tym co występuje w ST43?
« Ostatnia zmiana: 15 Sierpnia 2012, 19:32:38 wysłana przez Tyrystor »

Offline maciek001

  • Wiadomości: 135
    • Zobacz profil
    • FanPage symulatora ET22
  • Otrzymane polubienia: 32
Odp: Prędkościomierz Hasler.
« Odpowiedź #29 dnia: 11 Września 2014, 10:15:56 »
Chciałbym odświeżyć wątek gdyż nie ma sensu rozpoczynać nowego:
W załączniku rysunek, jak działa prędkościomierz Hasler.

1. Silnik krokowy: najlepiej byłoby użyć jakiegoś ze starej drukarki, a jeszcze lepiej unipolarnego. Wynika to z połączenia cewek silnika: wystarczy wspólne zaciski cewek podłączyć do zasilania (najlepiej z ograniczeniem prądowym), a drugie końce cewek kluczować do masy np przez tranzystor N-MOS. Sterowanie polega na przesuwaniu stanu wysokiego w dowolnym kierunku po 4-rech wyjściach podłączonych do bramek tranzystorów.

2. Silniki inne niż synchroniczne (mam na myśli takie, których nie możemy pewnie kontrolować prędkości obrotu) czyli np zwykłe szczotkowe nie będą się nadawać. Zmieniając opór na wale będzie zmieniać się prędkość obrotowa, a co za tym idzie wskazania prędkościomierza.

3. Silnik oryginalny:
3.1 - Budowa: oryginalny silnik ma trzy cewki połączone w trójkąt. Na wale zamocowany jest magnes stały. Zmieniając napięcia na cewkach zmieniamy pola magnetyczne wokół wału dzięki czemu jest on obracany. Do sterowania najszybciej byłoby użyć falownika.
3.2 - Inne rozwiązania:
3.2.1. Jeżeli chcemy tylko kręcić silnikiem to wystarczą nam dwa kabelki podłączone do zasilacza. Przełączamy je na zmianę:
takt                 1         2         3
wejście 1      GND     NC      VCC
wejście 2      VCC    VCC      NC
wejście 3       NC     GND     GND

Taki sposób działa ale jest problem z prędkością chwilową wału. Wskazówka Haslera skacze w szczególności przy małych prędkościach.

3.2.2. Rozwiązaniem powyższego problemu jest zwiększenie ilości kroków. Aktualnie pracuje nad prostym falownikiem na mikrokontrolerze i wzmacniaczach audio. Plusem jest to, że mamy bardziej płynny ruch i wskazówka już tak nie skacze nawet przy małych prędkościach. Minusem jest pobór mocy i oddawanie je do otaczającego nas środowiska. Użyte wzmacniacze klasy AB mają duże straty mocy. Odpowiedzią mogłoby być teoretycznie sterowanie PWM-em ale niestety uzwojenia połączone w trójkąt stanowią duży problem natury technicznej.

Reasumując: jeżeli komuś nie zależy na wyglądzie, a ma silnik krokowy większej mocy (ze stacji dyskietek może nie wystarczyć) to może zrobić prosty sterownik z kilku elementów elektronicznych lub mikrokontrolera. Jeżeli ktoś chce full oryginal to zostaje mu drogi falownik lub własne konstrukcje. Aktualne testy przybliżają mnie do odwzorowania rzeczywistego napędzania tego ustroju lecz jeszcze nie jest to wersja końcowa i oficjalna.

PS: jeżeli ktoś ma jakieś własne przemyślenia i obserwacje zapraszam do podjęcia rozmowy :)

Zapomniałem opisać rysunek: prądnica zasilana jest z ogranicznika prądu. Po tarczy (przypominającej komutator z silnika szczotkowego) poruszają się trzy szczotki. napięcie rozkłada się po obu stronach (górnej i dolnej) symetrycznie (coś jak dzielnik napięciowy). Taki układ zapewnia nam przesunięcie napięć (jak w sieci 230/400V lub jak podaje falownik 3-fazowy) o 120 stopni. Na każdym wyjściu dostajemy sygnał kwazi sinusoidalny (schodkowy). Czym więcej schodków tym większa rozdzielczość i płynność obrotu silnika napędzającego prędkościomierz.

edit: 2014.10.02 -> udało mi się odpalić ładnie oryginalną konfigurację :) Jeszcze nie jest to idealne bo muszę napięcie podnieść powyżej 40V i wprowadzić regulację prądu ale już działa i rozpędza się do wartości maksymalnej (150km/h). Oto filmik :)


edit: 2014.10.03 -> napięcie podniesione do 45V, przy niższych obrotach ograniczany prąd. Zostało tylko jeszcze wyeliminowanie grzania przy postoju. Prawdopodobnie będzie odłączane zasilanie dla końcówki mocy (schemat już jest).
Jeżeli kiedyś powstanie wersja 2 to pochwalę się osiągnięciami ;)

edit:2015.11.04 -> Odświeżam temat (chociaż zastanawiam się nad otwarciem nowego tematu poświęconemu sterowaniu silnikiem z RT9).

Pewnie ktoś z Was spotkał się już z tym filmikiem: https://youtu.be/7h80bPbvdqA

Sterowanie rozwiązane w następujący sposób:
1: Końcówka mocy - 3 półmostki na tranzystorach MOS (gotowy scalak)
2: Regulacja napięcia za pomocą sygnału PWM - wartość wypełnienia zależy od dwóch rzeczy: jaka jest faza sygnału oraz współczynnika regulującego prąd.

Na silniki podawane są trzy sygnały trapezowe przesunięte o 120 stopni. Wartość dla każdego kroku zapisana jest w tabeli dla mikrokontrolera, a następne przed wpisaniem do odpowiedniego rejestru pomniejszana o wartość dobraną eksperymentalnie.

Napięcie zasilania to ok 42V. Na silnik w zależności od prędkości podawane jest pomniejszone napięcie (dzięki między innemu współczynnikowi). Ogranicza to straty cieplne.

Jeżeli ma ktoś jakieś pytania to chętnie odpowiem :)
« Ostatnia zmiana: 04 Listopada 2015, 12:23:11 wysłana przez maciek001 »
Wszystko da się zrobić tylko jeszcze nie wiem jak.