Pokaż wiadomości

Ta sekcja pozwala Ci zobaczyć wszystkie wiadomości wysłane przez tego użytkownika. Zwróć uwagę, że możesz widzieć tylko wiadomości wysłane w działach do których masz aktualnie dostęp.


Wiadomości - Pitek

Strony: [1] 2
1
Symulator / Odp: Programy na użytek symulatora. [szczawik]
« dnia: 25 Kwietnia 2020, 00:52:50 »
Czy starter jest już na tyle dopracowany by go wgrać na repo i promować jako sugerowany sposób uruchamiania symulacji w następnym wydaniu? Jak tak, to poproszę wgrać. Tylko wymagane pliki. Wszystko co sam generuje, niech generuje lokalnie i do svnignore je dopisać.

2
Bieżące kolejowe / Odp: Tempomat w praktyce
« dnia: 07 Lutego 2020, 21:11:47 »
Nie, nie masz gwarantowane. Na 45WE jest zbyt duża siła hamowania na wózkach napędnych i z ED najmniejszy deszczyk to ciągły poślizg nawet przy drobnym hamowaniu. Natomiast bez ED (samo EP) śmiga się aż miło i nie ma żadnych problemów.
Siła hamowania jest właściwie taka sama jak przy 31WE, natomiast z racji na większą masę pojazdu ta sama wartość siły hamowania ED jest uzyskiwana przy mniejszych procentach zadanej siły hamującej. Co więcej, nawet trójczłonowe 36WEa nie mają jakoś wybitnie mniejszej siły hamowania ED. Wszystko to wynika z TSI, które mówią o wykorzystaniu przyczepności nie większym niż 0,15. Dla wózka napędowego o łącznym nacisku ok. 30 ton daje to 45 kN siły hamowania.

A poślizg przy 20% mocy to nie bubel tempomatu, tylko całego składu. Głównie dzieje się tak na najdłuższych, czyli 45WE.
Zadane 20% mocy oznacza tak naprawdę 40% wartości maksymalnej, a to już jest dużo. Dodatkowo pięcioczłonowce z uwagi na większą masę i to samo maksymalne przyspieszenie (1 m/ss przy pełnym obciążeniu) muszą generować proporcjonalnie większą siłę napędową w zakresie do 40-50 km/h.

Napisano tu, że tempomat jest nieekologiczny. Ktoś rozwinie ten temat? Mnie to wydaje się naciąganą bzdurą.
Masz rację wydaje Ci się. Temat często poruszany na konferencjach w ramach CEEK. Jazda na tzw. tempomacie jest bardziej energochłonna niż jazda manualna. Sprawdzone w praktyce, potwierdzone w teorii. Jeśli jest układ którego podstawowym celem jest utrzymywanie stałej prędkości to logicznym jest to, że w danym okresie czasu będzie to powodowało większe zużycie energii elektrycznej lub paliwa. Tempomat jest dobry dla maksymalnego skrócenia czasu przejazdu ale nie dla obniżenia zużycia energii.
Patrząc po wykresach, to można było ustawić na tempomacie jakieś 5 do 10 km/h mniej od prędkości rozkładowej. Taki przejazd również byłby oszczędniejszy od jazdy na tempomacie z pełną dozwoloną prędkością bez wybiegu.

3
Bieżące kolejowe / Odp: Tempomat w praktyce
« dnia: 06 Lutego 2020, 12:32:16 »
Wylaczasz ED i masz spokoj w deszczu ;) To lepsze niz kwadratura kola.

Co do szkolen, w KM swego czasu na pouczeniach byl taki przenosny symulator jazdy pod pokazanie zuzycia energii jazda z i bez tempomatu. Ale to wszystko i tak jest zlozony proces i specyfika ruchu jest taka, ze w aglo wszystko zalezy od rozkladu jazdy i sytuacji ruchowej. W teorii, gdy nie musisz gonic by utrzymac rozkladowy plan - mozesz sobie stosowac eco driving. A praktyka jest taka, ze zwykle gdzies jakis semafor bedzie podany pozniej albo kierownik zwleka z odjazdem i caly idea eco idzie w odstawke. Bo juz musisz gonic.

4
Bieżące kolejowe / Odp: Tempomat w praktyce
« dnia: 05 Lutego 2020, 14:14:57 »
W praktyce z tym przekroczeniem prędkości to wygląda tak że pilnujesz żeby na przejazdach miec te kilka km mniej. Jak Ci się zdaży przekroczyć prędkość a dohamujesz to nikt Ci nic nie zrobi - no chyba że to jest ambitna firma KD to wtedy tak.
Do niedawna pracowałem kilka ładnych lat w KD i to nawet w komisjach powypadkowych i nigdy nie "strzelałem" do maszynisty, gdy przekroczył o kilka km prędkość - nawet przy wypadkach śmiertelnych (trzeba tylko to umieć wykazać/uzasadnić). Wiadomo, że są ludzie i ludzie. Generalnie wiem też z doświadczenia, że wszelkie żale i cwaniactwo maszynistów, którzy bronią się w innych sytuacjach są świetnie weryfikowane podczas jazdy na symulatorze. Okazuje się wtedy, że "pełna gęba" robi się "pełną dupą", a totalnym strzałem w "10" jest częsty brak znajomości podstawowych przepisów.

5
Bieżące kolejowe / Odp: Formy sygnału STÓJ
« dnia: 07 Grudnia 2019, 19:11:08 »
Zbaczamy z toru, odpowiedzialność musi być skoro jest się maszynistą, ale bez przesady z tą jazdą tak naprawdę to prostsze niż jazda samochodem. Prace torowe są o wiele bardziej odpowiedzialne i niebezpieczne i nie ma mowy o pomyłce, bo kończy się to zazwyczaj śmiercią w najlepszym przypadku kalectwem.

6
Bieżące kolejowe / Odp: Formy sygnału STÓJ
« dnia: 07 Grudnia 2019, 18:03:20 »
bo źle popatrzysz w rozkład, albo pojazd się poślizgnie

Zrobią z Ciebie terrorystę ;) Bo oni nie wiedzą, że nawet piach nie pomaga czasami, ale znowu z drugiej strony można się ratować tym, że hamowałeś dużo wcześniej niż od dechy.

można by za zgodą dyżurnego ruchu, z drugiej kabiny, po wykonanych próbach hamulca, normalnie wrócić do przystanku na legalu bez specjalnych ceregieli.

No dokładnie, ale nie - lepiej zwolnić.
Co do dawania sygnałów odjazdu, nie chce się wypowiadać, bo to jaka jest samowolka i bałagan, to woła o pomstę do nieba. Co wór to gada po swojemu, nie trzymają się w ogóle instrukcji.

Nie wymagaj od nich zbyt dużo. One mają ważniejsze sprawy jak np. dyskusja o kolorach lakieru do paznokci czy o kiecce którą ubierze do drugiej fuszki po pracy a nie tam zajmowanie się sygnałami odjazd. Natomiast oni mają czas na gadanie o głupotach niż zainteresowanie się pracą.

Jaki z tego wniosek? Jakbyś nie patrzył to zawsze jesteś winien Ty jako maszynista...

7
Bieżące kolejowe / Odp: Wjazd do stacji - rozkaz N lub S
« dnia: 01 Grudnia 2019, 20:50:43 »
A tak przy okazji. Jak już o rozkładzie mówimy - rozkład opracowany dla jazdy po torze lewym, a jedziemy po torze prawym. Czy dyżurny ruchu ma w obowiązku podyktować eS'a w myśl załączonego niżej paragrafu?
Wystarczy informacja ustna, analogicznie jak przy wydanym rozkładzie na jazdę po prawym, a biorą nas po lewym.

8
Bieżące kolejowe / Odp: Wjazd do stacji - rozkaz N lub S
« dnia: 01 Grudnia 2019, 20:22:01 »
Zaraz, bo tu niektórzy się gubią.
Posterunek odstępowy, taki jak tutaj:
https://semaforek.kolej.org.pl/wiki/images/4/41/Lednogora.png
W przypadku, gdy pociąg jadąc od strony Pobiedzisk w kierunku Gniezna jechałby po torze lewym, zatrzymując się przed wskazującym sygnał S1 semaforem "A", chcąc jechać dalej, jechałby na rozkaz pisemny S, a nie N. To jest jedyny przypadek, gdzie na torze lewym można dostać rozkaz pisemny S na pominięcie semafora.

9
Bieżące kolejowe / Odp: Wjazd do stacji - rozkaz N lub S
« dnia: 01 Grudnia 2019, 14:37:00 »
Stacja "B" podyktuje Ci rozkaz pisemny "N" - działkę 5.

Tak tłumaczył mi mój instruktor ruchowy, że wszystko, co dotyczy jazd po torze lewym znajduje się w rozkazie pisemnym N, za wyjątkiem pominięcia obsługiwanego semafora posterunku odstępowego bez możliwości zmiany kierunku jazdy.

Czyli wyjazd roboczego na tor lewy też po otrzymaniu rozkazu pisemnego N ?

10
Bieżące kolejowe / Odp: Wjazd do stacji - rozkaz N lub S
« dnia: 01 Grudnia 2019, 11:35:58 »
Jak dla mnie zapis
Cytuj
5.Za pomocą rozkazu pisemnego „N” wydaje się drużynie pociągowej następujące zezwolenia, polecenia i informacje:
2)zezwolenie na wjazd pociągu z toru szlakowego lewego (z kierunku przeciwnego do zasadniczego), przy którym nie ma semafora wjazdowego lub innego urządzenia sygnałowego albo gdy nie można na nich podać odpowiedniego sygnału,
jest wystarczająco czytelny i określenie "na nich" odnosi się zarówno do semafora jak i urządzenia sygnałowego. Mając blokadę PP lub SS lub PS lub SP, czyli ruch dwukierunkowy po obydwu torach szlakowych, dojeżdżając do semafora wjazdowego danej stacji po torze lewym, nie ważne czy prawy jest zamknięty czy nie, w przypadku gdy semafor lub urządzenie sygnałowe się zepsuło i nie można na nich podać sygnału, wjazd odbywa się na rozkaz pisemny N rubryka 5.
Tak tłumaczył mi mój instruktor ruchowy, że wszystko, co dotyczy jazd po torze lewym znajduje się w rozkazie pisemnym N, za wyjątkiem pominięcia obsługiwanego semafora posterunku odstępowego bez możliwości zmiany kierunku jazdy.

11
Bieżące kolejowe / Odp: Wjazd do stacji - rozkaz N lub S
« dnia: 30 Listopada 2019, 20:49:38 »
No tak, ale w działce czwartej masz informacje na co możesz wjechać na stację-postreunek B. Możliwości są dwie: Sz albo N, nie ma tu mowy o rozkazie S. Więc pomijając Ir-1, gdzie napisane jest wyraźnie że rozkaz N służy między innymi do takich sytuacji jak założyłeś, logicznym przynajmniej dla mnie jest fakt, że gdyby była możliwość wjazdu na stację B na rozkaz S to by było to ujęte w działce czwartej rozkazu N. I tutaj nie ma znaczenia że stacja A nie wydała rozkazu N, ale idąc takim tokiem myślenia można dojść do wniosku, że jeśli działka czwarta nie wspomina o rozkazie S to nie można na jego podstawie wjechać na stację B z toru lewego.

12
Bieżące kolejowe / Odp: Wjazd do stacji - rozkaz N lub S
« dnia: 30 Listopada 2019, 16:42:25 »
Cytuj
Prosiłbym tylko konkretne odpowiedzi z interpretacją, a nie tylko "na pewno N", "na pewno S", bo takie odpowiedzi bez jakiejś argumentacji są nieistotne.

13
Bieżące kolejowe / Odp: Aplikacja mobilna "Semafor" - system Android
« dnia: 24 Września 2019, 07:24:36 »
Aplikacja świetna :D na lekcji będzie przedstawiona ;) Pozdrawiam

14
Prace nad pulpitem w końcu ruszyły.

15
Króciutki post po pokazie mojego miniaturowego pulpitu EU07 na dzień dziecka w Toruniu, który odbył się 1 i 2 czerwca. Pulpit przeszedł chyba największa próbę wytrzymałościową w jego historii. Dzieci jak to dzieci wiedziały lepiej co, w którą stronę się kręci i jakie przełączniki powinny być powłączane na pulpicie. Jeśli chodzi o jazdę to udało się im uruchomić wszystkie możliwe zabezpieczenia działające w symulatorze, ale dzięki temu miałem sprawdzone wszystkie lampki kontrolne i przyciski odblokowujące. Myślę, że nie był to ostatni pokaz bo zainteresowanie było ogromne. Poniżej kilka zdjęć.

16
Przede wszystkim 160km/h w przewozie regionalnym mija się z celem, za blisko siebie są przystanki i stacje, a koszty eksploatacji pojazdów rosną masakrycznie. 130 w zupełności wystarczy.

OT - Dlatego jest cos takiego, jak pociagi przyspieszone, ktore nie zatrzymuja sie na kazdym przystanku ;) I one 160 sens mają ;)

17
Rozumiem że Twoim zdaniem stan techniczny taboru IC lub PR jest bardzo dobry?
A co jest z nim nie tak? Kiedy mieliśmy jakiś wypadek spowodowany stanem taboru IC bądź PR?

A gdy mech nie trafia w perony i wyjeżdża za zamknięty semafor to nic wielkiego?
I myślisz, że to w ostatnich latach tylko się zdarza? Bo prawdziwi maszyniści są na emeryturach? Wyprowadzę cię z błędu - wzrosła jedynie wykrywalność. Kiedyś takie przygody zamiatano pod dywan aż miło.

18
Ogólnie powiem Wam tak. Technologia na kolei idzie bardzo szybko do przodu. Nie chcę tutaj mówić i ETCSach i innych, ale chociażby czysto sytuacje ruchowe związane z bezpieczeństwem na kolei. Kiedyś nie było liczników osi,  kamery, czujniki, izolacje i itp. Technika postępuje, a przepisy stoją w miejscu cały czas. Chociażby przykład taki. Wyjazd pociągu na szlak z toru, który niema semafora wyjazdowego. Zgodnie z przepisami trzeba wprowadzić telefoniczne zapowiadanie pociągów między posterunkami ruchu na szlaku. Jest to wedle prawa traktowane jako usterka. Aby odwołać owe obostrzenie musi przyjść pracownik zabezpieczenia, otworzyć przekaźnikownię z blokadą liniową i sprawdzić stan urządzeń, pomimo tego że nie ma żadnej usterki a blokada jest przystosowana. Jest to chory zapis. Takich zapisów rodem prl jest masa w IR1. Życie na kolei pokazuje jak przepisy wpływają na bezpieczeństwo, większości wypadkach wręcz jeszcze bardziej  komplikują problem niż rozwiązują go. Zamiast grupa odpowiedzialna za nowelizację przepisów zajmować się dostosowywaniem ich do życia obecnego, to non-stop wprowadzają nowe zapisy mieszając pracownikom.... O języku pisania naszych kochanych instrukcji już nie wspomnę, bo każdy kto czytał IR1 to wie, że jest to typowy usypiacz, a żeby zrozumieć zapis co autor miał na myśli trzeba to przeczytać 20 razy a najlepiej skonsultować to z 20innymi osobami. Co najlepsze, 20 osób będzie miało w tym inną interpretację.

Co do podwójnej trakcji powinna ona zostać na nowo przyjęta, głównie dla towarów i pospiechow, dla regionalnych nie widzę sensu. Można zauważyć, że większość prywatnych przewoźników jeździ na podwójnej obsadzie. Wiąże się to  chociażby przeprowadzeniem próby hamulca na stacji zwrotnej, wykonywanie manewrów przykładów można podawać wiele. Pracując w inżynierii ruchu, łatwiej dla nas jest jeżeli na lokomotywie jest dwójka pracowników. Jeden z nich zawsze ma  uprawnienia rewidenta/manewrowego/ustawiacza. Racibórz to dość specyficzna stacja, gdzie wykonujemy dość dużo manewrów. Czasem chociażby przestawienie jednego wagonu w krzaki sprawia problem na kilka godzin do czasu przyjazdu pracownika z uprawnieniami....

19
Poradniki / Odp: [SCN] Poradnik tworzenia w Rainsted
« dnia: 13 Lutego 2019, 13:25:18 »
Edytor wygląda jak do zastosowań inżynierskich, więc próg wejścia zwykłego użytkownika jest wysoki.

20
Bieżące kolejowe / Odp: Filmy kolejowe w sieci
« dnia: 23 Grudnia 2018, 15:28:27 »
Ten program nazywał się "Załóż się" w TVP2 i prowadził go Steffen Möller. Lokomotywa to była raczej ET22, ale to mniej ważne. Też szukam tego nagrania, więc jakbyś ktoś miał, to poszlaki do szukania nagrania są. Zamiast tego znalazłem też kolejowe wyzwanie w przetaczaniu ręcznie i sprzęganiu w locie 3 wagonów pomiarowych podczepianych do EM120 :)

21
Bieżące kolejowe / Odp: Filmy kolejowe w sieci
« dnia: 23 Grudnia 2018, 14:59:43 »
Widziałem to w TV za dziecka, pewnie z 10 lat temu albo lepiej i chyba to była siódemka. Ktoś też takie coś kojarzy? :D
Było coś takiego na dworcu w Katowicach w okolicach 2005 lub 2006. Nadane to było w telewizji śniadaniowej OIDP "Kawa czy herbata".

22
Symulator / Odp: Pulpit ET22 1:1 - wątek zbiorczy
« dnia: 03 Grudnia 2018, 00:20:48 »
Cytuj
Wiem, że wielu rzeczy nie dam rady sam zaprprogramować więc liczę na waszą pomoc :p
Skoro tak to po co się za to bierzecie? Wybacz ale chyba nie o to w tym konkursie chodzi…
Autorzy prac powinni wykazać się pomysłowością i wiedzą, a nie tym, że potrafią napisać posta na forum "zróbcie za mnie bo ja nie potrafię".
Sorry ale albo potrafisz coś zrobić albo nie. I doskonale wiem co mówię bo 3 lata z rzędu byłem laureatem właśnie tego konkursu… Na mój oststni konkurs właśnie zrobiłem prosty pulpit do ET22…
Pozdrów P. Ryszarda.

23
Pomoc doraźna / Odp: Pytania o przepisy kolejowe.
« dnia: 01 Października 2018, 20:58:39 »
Manewry to sobie moze ustawiac jak chce. Na wjazd pociagiem ze szlaku na tor zajety musi byc papier. Definitywnie. I nie ma zadnej dyskusji co do tego.

Dokładnie. Trakcja manewrowa na tor zajęty jest dopuszczalna po otrzymaniu sygnału ręcznego, sygnału zezwalającego na semaforze lub tarczy manewrowej bądź po podaniu pozwolenia przekazanego przez urządzenia radiotelefonicznej łączności kolejowej. Natomiast wjazd pociągiem ze szlaku na tor zajęty określa Ir-1 par. 38 pkt 9.

24
Pomoc doraźna / Odp: Pytania o przepisy kolejowe.
« dnia: 01 Października 2018, 18:43:47 »
Manewry to sobie moze ustawiac jak chce. Na wjazd pociagiem ze szlaku na tor zajety musi byc papier. Definitywnie. I nie ma zadnej dyskusji co do tego.

25
Kilka kwestii:
Cytuj
...2. Nie wymaga pozwolenia używanie urządzenia radiowego nadawczego lub nadawczo-odbiorczego:
[...]
2) używanego, zgodnie z przepisami międzynarodowymi, w służbie amatorskiej...
tutaj pojawia się magiczny zwrot "służba amatorska", która wymaga licencji operatora w służbie amatorskiej.

Mieszasz pojęcia posiadania i używania. USTAWA z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne nie mówi ani słowa o posiadaniu, mówi natomiast o używaniu. Porównanie z bronią jest nietrafione.
Posiadać można ale nie można używać. Czy nasłuch będzie brany za używanie? To zależy od dobrej woli osoby kontrolującej. Jeżeli dostali jakieś sygnały o zagłuszaniu wtedy nie będą się raczej litować.

Natomiast straszenie, że posiadanie nadajnika jest karalne, to nie wiem skąd to wzięliście. Powszechnie można go używać na wolnych pasmach, m.in. piloci latający na różnych cudach mają umowną wolną częstotliwość i z reguły jak widzisz jakiegoś latającego gościa, to można próbować go na tych falach złapać.
Głupoty Pan gadasz ;) Nie można używać żadnego nadajnikach na wolnych pasmach o ile nie jest się radiooperatorem i nie posiada się licencji! Jedyne chyba jakie jest "wolne pasmo" to PMR, na który można używać urządzeń certyfikowanych PMR, spełniające wymogi tego rodzaju radia (między innymi modulacje, moce nadajnika i nierozłączalność anteny).
Co do lotnictwa: to jest pasmo zastrzeżone do ruchu, kontroli i urządzeń nawigacyjnych, w których może nadawać tylko osoba do tego uprawniona. Nie jest to umowna częstotliwość tylko całe pasmo. Tutaj wchodzimy już w sferę stref kontroli lotów i informacji lotniczej.
Jeżeli ktoś słucha sobie paralotniarzy na częstotliwościach amatorskich to nie oznacza, że to pasmo jest dostępne dla każdego tylko prawdopodobnie paralotniarze łamią przepisy posługując się takimi radiami na pasmach w których wymagane jest pozwolenie radiowe. Niestety jest to częste zjawisko i jeżeli ktoś siedzi w krótkofalarstwie to wie, że jest to powszechne zjawisko.

PS: za nadawanie na częstotliwościach profesjonalnych (lotnictwo, PKP) można iść nawet do więzienia na kilka lat. Podchodzi to o stwarzanie zagrożenia w ruchu lotniczym/lądowym.

Tak samo nie można prowadzić nasłuchu na cały przedział. Jest to chyba tylko wykroczenie (trzeba sprawdzić). Dlaczego? Każdy nasłuchowiec (nawet jak nadajesz jesteś przede wszystkim nasłuchowcem) ma obowiązek zachować wszystko to co usłyszał dla siebie. Chodzi głownie o wrażliwe dane ale jest gdzieś paragraf na to.

UKE dokonuje kontroli na zasadzie pomiarów terenowych. Chodzi o znalezienie źródła fal radiowych. Teoretycznie jak nie nadajesz to nie powinni się czepiać. Trzeba uważać, żeby przez przypadek nie puścić nośnej dlatego lepiej jest mieć skaner, który odbiera zwykle więcej pasm i teoretycznie może mieć większą czułość niż zwykły ręczniak.

Ja używam skanera ICOM-a, niestety nie pamiętam nazwy.
Edit: już wiem :) ICOM IC-R5

26
Bieżące kolejowe / Odp: Aplikacja mobilna "Semafor" - system Android
« dnia: 16 Sierpnia 2018, 14:41:34 »
Ten czwarty W11b do usunięcia.

Wskaźnik W11b stosuje się wyłącznie przed tarczą ostrzegawczą semaforową, a co za tym idzie występuje tylko w trzech tablicach, trzy pasy, dwa i jeden.

27
Bieżące kolejowe / Odp: Obniżanie norm bezpieczeństwa.
« dnia: 28 Lipca 2018, 12:29:50 »
Śmiechawostka - ETCS poziomu 2 w Polsce nie uwzględnia zatrzymań na przystankach osobowych (czy też ogólnie przed peronami i wskaźnikiem W4). Skutkiem tego, obecny stan prawny jest następujący: możemy pozwolić maszyniście samodzielnie próbować zatrzymać się przed małym kawałkiem czarno-białej blachy z prędkości 160 km/h, o ile będzie mieć na pojeździe system, który zatrzyma go przed światełkiem na wysokim białym lub kolorowym słupie. Przy czym, jeśli by mu się nie udało, to należy go ukarać tak samo, jak za przejechanie semafora.

28
Dzięki wielkie za wskazówki, faktycznie od Rp 4 do Rp 7 podawane są przez loka, a nie drużynę konduktorską. W przepisach jest, że "przy współpracy z drużyną konduktorską" - ton dźwiękowym urządzeniem ostrzegającym lokomotywy. Co do sygnałów zahamowania i odhamowania chciałem, żeby były odtwarzane w pętli. Ew. dopiszę, że pokazywane są tylko raz.
Pitku. W tym ostatnim warto poczytać dokładnie Ie-1.  Zostałem niedawno zaskoczony tym pytaniem. Kolega literalnie przeczytał mi zapisy w instrukcji i przyznałem mu rację.

29
Można też odtworzyć animację raz i dać przycisk "odtwórz jeszcze raz".

30
Kolejna uwaga. Sygnał Rh1,,Zahamować" podaje się jednokrotnie. Tak prawdę rzekłszy po przybliżeniu rąk do siebie powinno się obydwie dłonie obniżyć ku dołowi (w przypadku wersji w porze jasnej).
Ta sama uwaga dotyczy Rh2,,Odhamować". Ten sygnał również podaje się jednokrotnie.

Strony: [1] 2